Tungsten en gimoro ma nigi teko mar ng’ato, to ok en gimoro ma nigi teko mar ng’ato. Magnet mare ochung’ mokuongo kuom ng’injo mag elektron ma ni e ng’injo mag elektron ma ok opong’, to tudruok e kind seche mag magnet ok tek, ma geng’o loso magnet ma nenore gi wang’ madongo.
Ka wanono piny ma nigi teko mar gik moko, kinde mang’eny waromo gi gik ma nigi teko mopogore opogore, kaka teko mar paramagnetism kod teko mar teko mar ferromagnetism. Omiyo, en kit teko mane ma ng’ato nyalo ng’adogo?
Mokwongo, nyaka wang’e maler paro madongo mag paramagnetism kod ferromagnetism. Gik ma nigi teko mar stima gin gik ma, e bwo teko mar teko ma itiyogo, teko mar teko mar atom kata molekule ma ni e iye nyalo luwore matin gi yo ma teko mar tekono dhigo, ma miyo teko mar teko bedo matin. To gik ma nigi teko mar ng’ado gik moko nigi teko mapek moloyo kendo ginyalo loso gik ma ng’ato nyalo ng’ado giwegi ka onge ng’at ma nigi teko mar ng’ado gik moko. Magnet nyiso winjruok ma ok owinjore e kind teko mar magnet kod teko mar magnet.
Kuom gik ma nigi chuma ma iluongo ni tungsten, gik ma en-go mag magnet gin gik ma kelo magnet. Mano timore nikech kaka elektron mag atom mag tungsten ochung’ne, miyo bedo gi kwan moro mar elektron ma ok opong’, kendo ng’injo mag elektron ma ni e kor ma ok opong’go nyalo kelo gik ma nyalo miyo gibed gi teko mar magnet. Kata kamano, mopogore gi gik ma nigi ng’injo, kinde mag ng’injo mag atom mag tungsten tiyo kanyakla matin, ok ginyal loso ng’injo ma ng’injo ma ok ng’injo kendo, kuom mano, onge ng’injo maduong’ ma nenore gi ng’injo. E bwo teko mar ng’injo ma oko, ng’injo mag tungsten ng’injo matin e yo ma ng’injono dhigo, ma miyo ng’injono bedo matin.
Mondo wabed gi ng’eyo matut kuom gik ma tungsten nigo, wanyalo nono gik maluwogi:
1. Chenro mar Elektron kod Loso Kinde mar Magnetik
Kaka chuma ma nyalo lokore, tungsten nigi chenro mapek mar elektron. E ng’injo mag elektron ma opong’ matin, ng’injo mag elektron kelo gik ma kelo magnet. Gik ma kamago ok oket maber ka onge teko mar magnet ma oko, to bang’ ka oseket teko mar magnet, gibedo e yo ma ok owinjore matin nikech teko mar magnet.
2. Riwruok e kind Kinde mag Magnet
Kata obedo ni atom mag tungsten nigi gik ma nyalo miyo gibed gi teko, tudruok ma nitie e kind gik ma gin-go ok tek ahinya. Mano opogore ahinya gi kaka magnet ma tiyo kanyakla ahinya e gik ma nigi magnet ma nigi teko. E gik ma nigi ng’injo, tudruok e kind gik ma nigi ng’injo ma ni machiegni nyalo kelo ng’injo maduong’ ahinya e gik moko. Kata kamano, tungsten ok nyal loso ng’injo ma chal gi mar ng’injo nikech tudruok matin ma ni e kind kinde mag ng’injo mare.
3. Tim mar magnet ma nenore gi wang’
Nikech tudruok e kind kinde mag ng’injo mag tungsten en matin kendo ok nyal loso ng’injo ma nenore gi wang’ madongo, onyiso mana ng’injo ma ok tek e bwo ng’injo ma itiyogo. Gima kelo gino ok en gima duong’ ka iporo gi teko mapek ma gik ma nigi teko mar ng’ato nyiso.
